PhuongHuong.comPhương Hướng
Dùng la bàn

La bàn trên điện thoại có chính xác không: cách hiệu chỉnh và khi nào cần la bàn kim

La bàn điện thoại đo bằng cảm biến từ nên dễ lệch vì ốp nam châm, kim loại và lúc chưa hiệu chỉnh. Cách hiệu chỉnh, kiểm chéo và khi nào phải rút la bàn kim ra dùng.

A young Vietnamese woman stands on a breezy hilltop clearing slowly waving her phone in a figure-eight motion, a baseplate compass hanging at her chest, side view, cool morning haze

La bàn điện thoại đủ chính xác cho việc tìm hướng chung khi đã được hiệu chỉnh và cầm xa kim loại, nhưng dễ lệch hơn la bàn kim: chỉ một ốp lưng nam châm, một cục sạc dự phòng hay việc chưa hiệu chỉnh sau khi rơi máy là kim ảo trên màn hình đã lệch vài chục độ mà vẫn trông rất tự tin.

Bài này giải thích la bàn trong điện thoại đo bằng gì, các bước hiệu chỉnh đúng cách, bảng so với la bàn kim theo từng tiêu chí, những lúc điện thoại chỉ sai, cách đọc mũi tên hướng trên ứng dụng bản đồ cho khỏi nhầm hướng máy với hướng đi, và cách dùng hai loại song song để kiểm chéo. Phần tải bản đồ ngoại tuyến và gửi toạ độ có bài riêng trên site.

La bàn trong điện thoại đo bằng gì

Điện thoại không có kim. Bên trong có một cảm biến từ rất nhỏ đo cường độ từ trường theo ba chiều, cộng với cảm biến gia tốc để biết máy đang nghiêng thế nào. Phần mềm ghép hai thứ này lại, tính ra hướng bắc từ và vẽ một mũi tên lên màn hình. Nhờ có cảm biến nghiêng, điện thoại vẫn đọc được khi bạn cầm không phẳng lắm, điều mà la bàn kim không làm được.

Nhưng cảm biến từ trong điện thoại nằm giữa loa, pin, khung kim loại và mạch điện. Nhà sản xuất phải trừ đi nhiễu của chính chiếc máy, và phép trừ ấy chỉ đúng khi máy được hiệu chỉnh. Khi bạn lắp thêm ốp nam châm, nhét thẻ kim loại vào ốp, hay máy vừa bị rơi va mạnh, các con số cũ không còn đúng nữa.

Nhiều ứng dụng còn dùng vị trí định vị để tự đổi bắc từ ra bắc thật. Đây là một lợi thế, nhưng cũng là nguồn nhầm: la bàn kim của bạn chỉ bắc từ, điện thoại có thể đang chỉ bắc thật. Ở Việt Nam hai cái chênh ít, nên phần lớn chênh lệch lớn giữa hai thiết bị đến từ nhiễu hoặc chưa hiệu chỉnh, không phải từ cài đặt này.

Hiệu chỉnh la bàn điện thoại: các bước

Hầu hết điện thoại tự nhắc hiệu chỉnh khi thấy số đo bất thường, nhưng tự làm chủ động trước chuyến đi chắc hơn. Cách làm chung:

  1. Ra chỗ trống, xa xe cộ, cột điện, bàn ghế sắt ít nhất vài chục bước.
  2. Tháo ốp lưng nếu ốp có nam châm, giá gắn hút từ hoặc thẻ kim loại. Cất sạc dự phòng, tai nghe sang chỗ khác.
  3. Mở ứng dụng la bàn hoặc ứng dụng bản đồ đang hiển thị hướng.
  4. Cầm điện thoại và vẽ chậm hình số 8 nằm ngang trong không khí vài lần, đồng thời xoay cổ tay để máy lật qua các phía. Mục đích là cho cảm biến "nhìn" từ trường từ mọi hướng.
  5. Đặt máy phẳng, chờ vài giây. Nếu ứng dụng có hiển thị mức độ chính xác, kiểm xem đã lên mức cao chưa.
  6. Kiểm chéo: chĩa đầu điện thoại về một mốc đã biết hướng, hoặc so với la bàn kim đặt cách điện thoại một sải tay.

Lắp lại ốp nam châm sau khi hiệu chỉnh là làm hỏng công việc vừa xong. Nếu ốp đó không tháo được trong chuyến đi, hãy hiệu chỉnh khi đang lắp ốp và chấp nhận sai số lớn hơn, kiểm chéo nhiều hơn.

La bàn kim và la bàn điện thoại: so theo từng tiêu chí

Hai thứ không loại trừ nhau. Mỗi cái mạnh ở chỗ cái kia yếu.

Tiêu chíLa bàn kim đế trongLa bàn trên điện thoại
Cần pinKhôngCó; hết pin là mất cả la bàn lẫn định vị
Độ chính xác khi điều kiện tốtKhoảng hai độ khi cầm cẩn thậnTương đương khi đã hiệu chỉnh, nhưng dao động hơn
Ảnh hưởng của nhiễuCó, nhưng ổn định, dễ nhận raNhiều hơn, có thể lệch đột ngột
Cầm nghiêngKim kẹt, đọc saiVẫn đọc được nhờ cảm biến nghiêng
Mưa, tay ướt, đeo găngDùng bình thườngMàn hình cảm ứng khó thao tác
Đặt lên bản đồ giấy để lấy gócDùng được ngayKhông làm được kiểu này
Biết mình đang ở đâuKhôngCó, nhờ định vị vệ tinh
Rơi, va đậpBền, vỡ hộp thì thấy ngayCó thể lệch mà không báo

Đọc bảng sẽ thấy cách chia việc hợp lý: điện thoại trả lời câu hỏi "nhóm đang ở đâu", còn la bàn kim trả lời "đi hướng nào" một cách ổn định, không cần pin. Một người đi rừng tỉnh táo dùng cả hai, và để ý tới lúc hai thứ cãi nhau, vì đó thường là lúc có chuyện cần kiểm.

Dùng la bàn điện thoại cho đúng cách khi đi bộ

Điện thoại cũng cần được cầm và đọc theo quy trình, không kém gì la bàn kim. Bác Tư hay đi bộ đường núi dùng điện thoại làm la bàn phụ theo đúng thứ tự sau:

  1. Đứng yên ở chỗ trống, cách ba lô và người khác vài bước.
  2. Cầm máy nằm ngang, màn hình ngửa lên, đỉnh máy chĩa thẳng ra trước như mũi tên hướng đi của la bàn kim.
  3. Chờ số đứng yên vài giây rồi mới đọc. Số còn nhảy qua lại quá vài độ thì chưa đọc.
  4. Xoay người cho tới khi con số trên màn hình đúng góc cần đi. Nhìn dọc đỉnh máy, chọn một mốc xa.
  5. Tắt màn hình, cất máy, đi tới mốc. Không vừa đi vừa nhìn màn hình.
  6. Ở mốc, lặp lại. Mỗi vài chặng, so với la bàn kim của người đi cùng.

Nhiều ứng dụng la bàn có nút khoá một hướng, hiện vạch đỏ khi bạn lệch khỏi góc đã chọn. Tính năng này tiện, nhưng vẫn phải đi theo mốc chứ không bám theo vạch đỏ trên màn hình.

Những lúc điện thoại chỉ sai

Chưa hiệu chỉnh sau khi đổi ốp, rơi máy hay cập nhật hệ thống. Số đo cũ không còn khớp với nhiễu mới của chính máy.

Đang sạc bằng cục sạc dự phòng. Dòng điện trong dây sạc và pin làm từ trường quanh máy thay đổi liên tục.

Đặt trên mui xe, ghế sắt, nắp ba lô có bình thép. Giống la bàn kim nhưng điện thoại thường không báo gì.

Cầm nghiêng quá mức. Cảm biến nghiêng có giới hạn; dựng đứng máy để chụp ảnh thì nhiều ứng dụng đổi sang chế độ khác.

Ứng dụng đang dùng hướng di chuyển thay cho la bàn. Khi bạn đi nhanh, một số ứng dụng bản đồ lấy hướng từ vết định vị; lúc bạn dừng lại, mũi tên có thể quay lung tung hoặc giữ hướng cũ.

Pin yếu, máy tiết kiệm năng lượng. Một số máy giảm tần suất đọc cảm biến, mũi tên phản ứng chậm hoặc giật.

Mũi tên hướng trên ứng dụng bản đồ: hướng máy hay hướng đi

Trên ứng dụng bản đồ, chấm vị trí của bạn thường có một chùm hình quạt hoặc một mũi tên. Chùm quạt cho biết đầu điện thoại đang chĩa về đâu, lấy từ cảm biến từ. Quạt càng rộng, máy càng kém chắc chắn về hướng; một chùm quạt rộng như nửa vòng tròn là lời nhắc nên hiệu chỉnh.

Khi bạn di chuyển đủ nhanh, như đi xe, một số ứng dụng chuyển sang dùng hướng di chuyển tính từ hai vị trí liên tiếp. Hướng này không bị nhiễu từ, nhưng chỉ có nghĩa khi bạn đang đi thẳng. Đi bộ chậm trong rừng, vị trí định vị nhảy vài mét qua lại, nên hướng tính kiểu này dao động mạnh.

Cách dùng an toàn: khi đứng yên muốn biết phải đi hướng nào, dựa vào chùm quạt sau khi đã hiệu chỉnh, kiểm chéo với la bàn kim. Khi đã đi được một quãng, nhìn vết đường đi trên màn hình xem có đang đi đúng về phía đích không. Đừng xoay người theo mũi tên đang nhảy múa khi bạn còn đứng giữa tán rừng rậm, nơi tín hiệu vệ tinh yếu và sai số vị trí lớn.

Dùng điện thoại và la bàn kim song song

Nhóm bạn của Minh chia việc rõ ràng cho chuyến đi bộ một ngày ở vùng đồi có người dẫn:

  • Một điện thoại để định vị và ghi vết đường đi, đặt ở chế độ tiết kiệm pin, chỉ mở màn hình ở các điểm dừng.
  • Một điện thoại khác tắt hẳn, để dành cho liên lạc khẩn cấp và gọi 112 khi cần.
  • Một la bàn kim đế trong cho người đi đầu, đeo dây quanh cổ, không chung túi với điện thoại.
  • Ở mỗi ngã ba, so hướng của la bàn kim với chùm quạt trên điện thoại. Hai cái khớp trong vài độ là ổn; vênh nhiều thì tin la bàn kim và kiểm nhiễu quanh điện thoại.
  • Sạc dự phòng để trong ba lô, không cầm chung tay với điện thoại khi đang đọc hướng.
  • Lịch trình, giờ quay đầu đã gửi cho người ở nhà; vị trí chia sẻ cho người ở nhà ở các điểm có sóng.

Chia việc như vậy, nếu điện thoại hết pin giữa chừng, nhóm vẫn còn la bàn để giữ hướng về lối mòn, và còn một máy chưa đụng tới để gọi cứu hộ.

Bài tập ở sân: đo độ tin cậy của chính chiếc máy của bạn

Mỗi điện thoại một tính, và cách duy nhất để biết máy của mình đáng tin đến đâu là thử.

  1. Chọn bốn mốc quanh sân, đo góc tới từng mốc bằng la bàn kim, ghi lại.
  2. Đứng đúng chỗ đó, chĩa đầu điện thoại về từng mốc, đọc số trên ứng dụng la bàn, ghi lại. Chưa hiệu chỉnh.
  3. Hiệu chỉnh theo các bước ở trên, đo lại bốn mốc.
  4. Lắp ốp lưng (nếu có nam châm), đo lại lần nữa.
  5. Cầm sạc dự phòng đang cắm vào máy, đo thêm một lần.
  6. So bốn cột số với cột của la bàn kim.

Kết quả của bài này cho bạn biết ngay chiếc máy cần những gì để đáng tin, và lúc nào thì không nên nhìn vào nó. Ghi kết quả vào sổ đi rừng, để lúc giữa rừng không phải đoán. Nhiều người ngạc nhiên khi thấy cột số đo lúc cắm sạc dự phòng lệch xa nhất, trong khi đó lại là cách cầm máy quen thuộc nhất khi pin yếu.

Câu hỏi thường gặp

La bàn điện thoại có dùng được khi không có sóng không?

Có. Cảm biến từ không cần sóng điện thoại hay mạng. Chỉ phần đổi sang bắc thật và hiển thị vị trí trên bản đồ là cần định vị vệ tinh, vốn cũng không cần sóng nhưng cần nhìn thấy bầu trời.

Vì sao la bàn điện thoại và la bàn kim chỉ khác nhau?

Thường do điện thoại chưa hiệu chỉnh, có ốp nam châm hoặc đang để gần kim loại. Một phần nhỏ có thể do điện thoại đang hiển thị bắc thật còn la bàn kim chỉ bắc từ. Hiệu chỉnh lại, tháo ốp, đứng chỗ trống rồi so lần nữa.

Hiệu chỉnh la bàn điện thoại bao lâu một lần?

Mỗi khi đổi ốp lưng, sau khi máy bị rơi, khi chùm quạt hướng trên bản đồ rộng ra bất thường, và nên làm một lần ở điểm xuất phát mỗi chuyến đi. Việc này chỉ mất chưa tới một phút.

Có nên chỉ mang điện thoại mà không mang la bàn kim khi đi rừng?

Không nên với chuyến đi ngoài lối mòn quen. Điện thoại có thể hết pin, ướt, rơi vỡ hoặc lệch mà không báo. La bàn kim nhẹ, rẻ và không cần pin, là phương án dự phòng đáng mang.

Ốp lưng có nam châm ảnh hưởng nhiều đến la bàn điện thoại không?

Có thể ảnh hưởng nhiều, vì nam châm nằm sát cảm biến. Nhiều máy hiệu chỉnh bù được một phần, nhưng sai số thường lớn và không ổn định. Đi rừng nên dùng ốp không có nam châm.

Đeo đồng hồ có la bàn thì có đáng tin hơn điện thoại không?

Đồng hồ có la bàn dùng cùng loại cảm biến từ nên cũng cần hiệu chỉnh và cũng chịu nhiễu. Ưu điểm là luôn trên cổ tay, tiện liếc; vẫn nên kiểm chéo với la bàn kim như điện thoại.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138