PhuongHuong.comPhương Hướng
Trên biển, sông và trong sương mù

Định hướng ở thành phố lạ không cần mạng: điểm neo, mốc cao và hướng mặt trời

Đi bộ ở một thành phố lạ khi điện thoại hết pin hay mất mạng: cách đặt điểm neo, chọn mốc cao, dùng mặt trời và sông, đọc số nhà, hỏi đường và quay về chỗ ở.

A young Vietnamese traveler with a backpack pauses at a busy crossroads in an unfamiliar old town, looking toward a distant tower, seen from behind, warm late afternoon light

Ở một thành phố lạ, bạn giữ phương hướng mà không cần mạng bằng cách đặt một điểm neo là chỗ ở, nhớ một hai mốc cao hay mốc lớn nhìn thấy từ xa như tháp, núi, sông, biển, và biết mặt trời đang ở phía nào so với lối mình đi. Điện thoại có bản đồ ngoại tuyến là thứ tiện nhất, nhưng thói quen nhìn mốc mới là thứ đưa bạn về khi máy hết pin.

Đi bộ trong phố lạ có những cái bẫy riêng: phố cong, ngõ nhiều ngã, nhà cửa na ná, hướng đi lúc ra khác lúc về vì đường một chiều. Bài này dành cho người đi du lịch, công tác, hay mới chuyển tới một thành phố: chuẩn bị trước khi ra đường, cách chọn mốc, cách dùng mặt trời ở vĩ độ nước ta, đọc số nhà, hỏi đường, và lỗi hay gặp.

Chuẩn bị trước khi rời chỗ ở

Năm phút trước khi đi quyết định chuyện bạn có về được dễ dàng hay không. Danh sách dưới đây làm ở sảnh chỗ ở:

  • Ghi địa chỉ chỗ ở ra giấy, cả tên đường, số nhà, tên khu, để trong ví. Nếu ở nước ngoài, nhờ lễ tân viết bằng tiếng địa phương.
  • Chụp ảnh lối vào chỗ ở từ ngoài đường nhìn vào, và ảnh ngã tư gần nhất. Ảnh là thứ đưa cho người lạ xem để hỏi đường nhanh nhất.
  • Tải bản đồ ngoại tuyến của cả khu vực, đánh dấu chỗ ở, ga, bến xe, các điểm định tới.
  • Nhìn quanh từ cửa: có tháp nào, núi nào, toà nhà cao nào nhìn thấy không; sông, biển nằm phía nào.
  • Xem mặt trời: sáng nay mặt trời ở phía nào so với cửa chỗ ở. Ghi một câu như "ra cửa, mặt trời buổi sáng ở bên tay trái".
  • Sạc đầy điện thoại, mang cục sạc nhỏ, và một ít tiền mặt để đi xe về nếu lạc.

Nhóm bạn của Minh đi du lịch một thành phố cổ đã thêm một thói quen: chụp ảnh tấm danh thiếp của chỗ ở. Khi một người lạc nhóm và điện thoại hết pin, người ấy chỉ cần đưa danh thiếp cho một tài xế là về tới nơi.

Mốc trong phố: cái nào tốt, cái nào lừa

Trong thành phố, mốc tốt là mốc nhìn thấy từ xa và không lặp lại. Bảng sau so các loại mốc hay gặp:

Loại mốcĐộ tin cậyKhi nào dùngChỗ hay nhầm
Núi, đồi sát thành phốRất caoThành phố vùng núi, ven biển có núiBị nhà cao che khi vào phố hẹp
Sông lớn, bờ biển, hồRất caoĐường bắt để định vị lạiSông uốn khúc, bờ bên nào cần nhớ rõ
Tháp cao, toà nhà rất cao có hình riêngCaoMốc chính khi đi bộ trong phốNhiều toà cao kiểu dáng giống nhau
Quảng trường, chợ lớn, nhà gaCaoĐiểm trung chuyển, hỏi đường dễCó nhiều cửa ra, ra nhầm cửa là nhầm hướng
Cửa hàng chuỗi, quán cà phêThấpKhông dùng làm mốcLặp lại khắp thành phố
Xe đỗ, quầy hàng rongRất thấpKhông dùngDi chuyển, đổi theo giờ

Mẹo nhỏ: khi ra khỏi một nhà ga, một chợ lớn hay một trung tâm thương mại, dừng lại vài giây ở cửa, xác định mình ra cửa nào, mặt trời ở đâu, mốc cao ở đâu. Đổi cửa là cách nhanh nhất để mất phương hướng trong thành phố.

Dùng mặt trời trong phố ở vĩ độ nước ta

Sáng phía đông, chiều phía tây, nhưng không chính xác. Mặt trời mọc ở phía đông và lặn ở phía tây, nhưng lệch về phía bắc vào mùa hè và lệch về phía nam vào mùa đông. Trong phố, chỉ cần biết hướng đại thể: buổi sáng bóng đổ về phía tây, buổi chiều bóng đổ về phía đông.

Giữa trưa khó dùng. Ở vĩ độ thấp như nước ta, quanh giữa trưa mặt trời lên rất cao, gần đỉnh đầu vào nhiều tháng trong năm, bóng rất ngắn, khó đọc hướng. Đây là lúc dựa vào mốc khác.

Mùa đông ở miền Bắc, giữa trưa mặt trời nằm hẳn về phía nam. Khi ấy bóng giữa trưa chỉ về phía bắc khá rõ. Ở miền Nam và vào mùa hè, quy tắc này không còn chắc, có khi bóng giữa trưa chỉ về phía nam.

Gắn mặt trời với lối đi, không chỉ với hướng. Thay vì nghĩ "mặt trời ở phía đông", ghi nhớ "lúc đi ra buổi sáng, mặt trời chiếu vào lưng". Đến chiều mặt trời đã sang phía tây, nên khi quay về theo hướng ngược lại, nó vẫn ở sau lưng chứ không ở trước mặt. Người không để ý điều này hay tưởng mình đang đi sai hướng.

Bóng của toà nhà cao. Trong phố, bóng toà nhà dài và rõ hơn bóng người. Buổi sáng, phía đường có bóng mát là phía tây của các toà nhà; buổi chiều là phía đông.

Lạc trong phố mà điện thoại hết pin: các bước

Tình huống quen thuộc: đi lang thang mấy giờ liền, điện thoại hết pin, không nhớ đã rẽ những đâu. Làm theo thứ tự:

  1. Dừng lại ở chỗ an toàn, vỉa hè rộng, quán nước, không đứng giữa ngã tư.
  2. Nhìn quanh tìm mốc cao, sông hoặc núi. Nhớ lại chỗ ở nằm phía nào của mốc ấy.
  3. Xem mặt trời và bóng để đoán hướng chung về chỗ ở.
  4. Đi về phía mốc lớn hoặc đường lớn gần nhất. Đường lớn có biển tên đường, có xe, có người để hỏi.
  5. Hỏi đường bằng tên chỗ ở hoặc tên một điểm lớn gần đó, đưa giấy ghi địa chỉ hoặc nói tên đường. Hỏi hai người khác nhau để đối chiếu.
  6. Nếu đi bộ quá xa hoặc trời tối, gọi xe về theo địa chỉ ghi trên giấy. Đó không phải là thất bại, mà là phương án dự phòng bạn đã chuẩn bị.

Ở thành phố lạ, đặc biệt ở nước ngoài, mất phương hướng hiếm khi nguy hiểm nếu bạn ở nơi đông người. Thứ cần tránh là đi sâu vào ngõ vắng lúc tối để tìm lối tắt. Gặp chuyện thật sự nguy cấp, gọi số khẩn cấp của nơi đó; ở trong nước là 112 cho tình huống cần tìm kiếm cứu nạn, kèm báo công an phường gần nhất.

Đọc phố: số nhà, tên đường và đường một chiều

Ở nhiều thành phố nước ta, số nhà hai bên đường thường một bên chẵn một bên lẻ, và số tăng dần theo một chiều nhất định của con đường. Biết chỗ ở số mấy, bạn chỉ cần nhìn hai số nhà liền nhau để biết mình đang đi về phía số lớn hay số nhỏ. Với hẻm, ngõ, số nhà thường có dạng nhiều tầng như hẻm số mấy rồi nhà số mấy trong hẻm; nhớ đủ cả hai lớp số.

Đường một chiều là cái bẫy cho người đi xe. Lúc đi ra bạn chạy theo một đường, lúc về phải đi đường khác, cảnh hai bên khác hẳn, và các ngã rẽ lộn ngược. Người đi bộ không bị ràng buộc bởi đường một chiều, nên nếu đi xe ra và đi bộ về, đừng cố đi theo đúng lối xe đã chạy.

Ở thành phố nước ngoài, cách đánh số nhà và gọi tên đường có thể khác hẳn: có nơi đặt tên theo khối nhà, có nơi số nhà theo thứ tự xây dựng. Hỏi lễ tân chỗ ở cách đánh số ở đó, hoặc đơn giản là bám vào mốc và đường lớn thay vì số nhà.

So sánh các cách tìm đường trong phố

Mỗi cách tìm đường trong phố có lúc mạnh lúc yếu. Bảng sau giúp chọn đúng cách khi không có mạng:

CáchĐộ chính xácKhi nào dùngĐiểm yếu
Bản đồ ngoại tuyến có định vịCaoKhi điện thoại còn pinGiữa nhà cao tầng định vị có thể nhảy lệch vài chục mét
Mốc cao, sông, núiCao về hướng chungKhi điện thoại hết pin, khi đã đi lang thang lâuBị nhà cao che trong phố hẹp
Mặt trời và bóng nhàTrung bìnhBuổi sáng, buổi chiều trời nắngGiữa trưa và ngày âm u khó dùng
Số nhà chẵn lẻ, chiều tăngCao trên một con đườngKhi đã biết tên đường chỗ ởMỗi thành phố đánh số mỗi kiểu
Hỏi đường người địa phươngCao nếu hỏi đúng cáchMọi lúc, nhất là khi đã lạcCó người chỉ đại cho xong

Thói quen tốt là dùng bản đồ để đi, nhưng mỗi lần dừng ở ngã tư lớn thì ngẩng lên đối chiếu với một mốc cao hoặc mặt trời. Khi máy tắt, bạn đã có sẵn một bức tranh trong đầu về hướng chỗ ở.

Lỗi hay gặp khi đi bộ ở thành phố lạ và cách sửa

Phần lớn người lạc trong phố không lạc vì kém định hướng, mà vì vài thói quen nhỏ:

LỗiHậu quảCách sửa
Đi theo điện thoại, không nhìn đườngHết pin là không biết mình ở đâuMỗi ngã rẽ lớn nhìn lên tìm mốc một lần
Ra khỏi nhà ga, chợ bằng cửa khác lúc vàoNhầm ngược hướng ngay từ đầuDừng ở cửa, xác định mốc và mặt trời
Không ghi địa chỉ chỗ ởKhông hỏi được đường, không gọi xe đượcGiấy ghi địa chỉ, ảnh lối vào
Đi lối tắt qua ngõ vắng lúc tốiLạc sâu hơn, kém an toànĐi đường lớn, đông người
Hỏi một người rồi đi một mạchĐi theo chỉ dẫn saiHỏi hai người, hỏi lại ở ngã tư sau

Bài tập trước chuyến đi: ngay ở thành phố bạn đang sống, chọn một khu ít khi đến, đi bộ một giờ không mở điện thoại, chỉ dùng mốc, mặt trời và số nhà, rồi tìm đường về điểm xuất phát. Bạn sẽ biết thói quen nào của mình cần sửa trước khi tới một thành phố thật sự lạ.

Áp vào chuyến đi: dạy cả nhóm và trẻ em một điểm hẹn

Đi theo nhóm hoặc với trẻ, rủi ro lớn nhất không phải lạc đường mà lạc nhau. Thống nhất trước vài điều:

  • Một điểm hẹn cố định dễ thấy, ví dụ cửa chính của nhà ga hay chân tháp đồng hồ ở quảng trường, cho trường hợp ai lạc nhóm.
  • Ai lạc thì đứng yên tại chỗ mười lăm phút trước, nếu không ai tới thì về điểm hẹn, chứ không đi lung tung tìm nhau.
  • Trẻ em mang theo một thẻ nhỏ ghi tên chỗ ở và số điện thoại người lớn, để trong túi, không đeo ngoài.
  • Dạy trẻ tìm người đáng tin để nhờ giúp: nhân viên bán hàng trong cửa hàng, người mặc đồng phục bảo vệ, công an, hoặc một người mẹ đang đi cùng con.
  • Chụp ảnh cả nhóm buổi sáng để có ảnh quần áo mới nhất nếu cần nhờ người tìm.

Gia đình chị Lan dã ngoại cùng con nhỏ ở một thành phố du lịch đã dùng điểm hẹn là bậc thềm của một ngôi chợ lớn. Khi đứa con trai lỡ đi theo một nhóm khách khác, cậu bé nhớ quy tắc, quay về bậc thềm chợ, và cả nhà tìm thấy nhau sau chưa đầy hai mươi phút.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao tìm đường về khách sạn khi điện thoại hết pin?

Dừng lại, tìm mốc lớn nhìn thấy từ xa, đi ra đường lớn, hỏi đường bằng tên khách sạn hoặc đưa giấy ghi địa chỉ. Nếu xa, gọi xe theo địa chỉ ấy. Chuẩn bị giấy ghi địa chỉ từ trước là bước quan trọng nhất.

Bản đồ ngoại tuyến có cần mạng để định vị không?

Không. Định vị vệ tinh trong điện thoại hoạt động không cần mạng, và bản đồ đã tải sẵn vẫn hiển thị được. Thứ cần mạng là tìm kiếm địa điểm mới và chỉ đường theo giao thông thời gian thực.

Mặt trời có giúp định hướng trong thành phố không?

Có, ở mức hướng chung: buổi sáng mặt trời phía đông, chiều phía tây. Quanh giữa trưa ở nước ta mặt trời lên cao nên khó dùng. Hữu ích nhất là gắn mặt trời với lối đi, ví dụ lúc ra mặt trời ở sau lưng.

Ra khỏi nhà ga thì làm sao không bị nhầm hướng?

Dừng ở cửa vài giây, xác định mình ra cửa nào, mốc cao ở đâu, mặt trời ở phía nào. Nhà ga, chợ lớn, trung tâm thương mại có nhiều cửa, ra nhầm cửa là thường bị ngược hướng mà không biết.

Lạc nhóm ở nơi đông người thì nên làm gì?

Đứng yên tại chỗ một lúc để người khác quay lại tìm, sau đó về điểm hẹn đã thống nhất từ trước. Không đi lung tung tìm nhau. Trẻ em nên được dạy nhờ người mặc đồng phục hoặc nhân viên cửa hàng giúp.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138