PhuongHuong.comPhương Hướng
Định vị bằng điện thoại

Cách tải bản đồ ngoại tuyến để đi rừng: chọn vùng, lớp địa hình và thử trước ở nhà

Chọn vùng tải rộng hơn lộ trình, bật lớp đường đồng mức và lối mòn, kiểm bằng chế độ máy bay ở nhà để bản đồ không trắng xoá khi vào rừng mất sóng.

A young Vietnamese man sits cross-legged on a wooden floor at night beside a packed backpack, phone in hand, seen from behind, warm lamp light, deep green tones

Muốn bản đồ trên điện thoại còn dùng được khi vào rừng mất sóng, bạn phải tải trước một vùng rộng hơn lộ trình chừng vài cây số mỗi phía, chọn loại bản đồ có đường đồng mức và lối mòn, rồi bật chế độ máy bay ở nhà để thử xem vùng đó có hiện đủ chi tiết hay không. Bước thử cuối cùng là bước hay bị bỏ, và cũng là lý do nhiều người đứng giữa rừng nhìn một màn hình xám với chấm xanh lơ lửng.

Định vị vệ tinh vẫn chạy khi không có sóng nhà mạng, nhưng nền bản đồ thì không tự có. Không có nền, chấm vị trí chỉ cho biết bạn đang ở đâu so với chính nó, không cho biết suối ở bên nào, sườn dốc ra sao, lối mòn rẽ chỗ nào. Bài dưới đây đi từ chọn loại bản đồ, khoanh vùng, chọn mức chi tiết, tới cách kiểm và sắp xếp dung lượng, kèm lỗi hay gặp ở các nhóm mới đi.

Ba loại bản đồ ngoại tuyến và loại nào hợp đi rừng

Các ứng dụng bản đồ tải được ngoại tuyến thường cho chọn vài kiểu nền. Tên gọi khác nhau giữa ứng dụng, nhưng bản chất chỉ có ba nhóm. Khác biệt lớn nhất nằm ở chỗ bản đồ có vẽ địa hình và lối mòn hay chỉ vẽ đường xe chạy.

Loại nềnCó gìThiếu gìKhi nào dùng
Bản đồ đường phốĐường ô tô, tên phố, cửa hàngGần như không có lối mòn, không có độ caoĐi xe tới bìa rừng, tìm nhà nghỉ, tìm trạm y tế
Bản đồ địa hìnhĐường đồng mức, suối, đỉnh, yên ngựa, lối mòn do người dùng vẽLối mòn có thể cũ hoặc sai, tên địa điểm ítĐi bộ đường dài, đi rừng, leo đồi
Ảnh vệ tinhHình chụp thật: rẫy, bãi trống, sông, khoảng rừng thưaNặng, không thấy lối dưới tán cây, ảnh có thể cũ vài nămTìm bãi trống, bờ sông, đoán chỗ cây thưa

Với chuyến đi rừng, nền chính nên là bản đồ địa hình. Ảnh vệ tinh tải thêm một vùng nhỏ quanh điểm cắm trại hoặc chỗ dự định ra khỏi rừng, vì nó tốn dung lượng gấp nhiều lần. Bản đồ đường phố chỉ cần cho đoạn đường xe tới điểm xuất phát. Nhóm bạn của Minh lần đầu đi rừng từng tải đúng bản đồ đường phố của cả tỉnh, nghĩ thế là đủ; vào tới bìa rừng thì màn hình chỉ còn một vệt xanh lá không có đường nào.

Khoanh vùng tải: rộng bao nhiêu là đủ

Sai lầm phổ biến nhất là tải vừa khít đường đi. Khi đi lạc, người ta thường lệch sang thung lũng bên cạnh hoặc xuống nhầm một nhánh suối, và đúng chỗ đó bản đồ hết. Khoanh vùng theo các bước sau.

  1. Vẽ lộ trình dự kiến trước, kể cả đường xe vào và đường ra dự phòng nếu phải bỏ dở giữa chừng.
  2. Mở rộng mỗi phía khoảng ba đến năm cây số quanh lộ trình. Với vùng đồi thấp nhiều đường mòn, ba cây số là vừa; vùng núi cao, rừng liền khoảnh, nên lấy rộng hơn.
  3. Phủ trọn lưu vực các con suối mà đường đi cắt qua, vì khi lạc nhiều người đi xuôi suối. Bản đồ phải cho thấy suối đó đổ ra đâu.
  4. Phủ tới con đường ô tô hoặc khu dân cư gần nhất ở mọi hướng, để nếu phải bỏ lộ trình, bạn biết hướng nào ra nơi có người gần nhất.
  5. Đặt tên vùng tải theo chuyến đi và ngày, ví dụ "đồi thông tháng mười hai", để lúc xoá bớt không xoá nhầm.

Vùng tải rộng làm tệp nặng hơn, nhưng bản đồ địa hình thường nhẹ hơn ảnh vệ tinh khá nhiều. Nếu máy đầy, xoá ảnh và video cũ trước, đừng cắt vùng bản đồ.

Mức chi tiết và lớp cần bật

Nhiều ứng dụng cho chọn mức phóng tối đa khi tải. Mức càng sâu càng thấy rõ lối mòn và đường đồng mức, nhưng dung lượng tăng rất nhanh, thường gấp ba bốn lần mỗi khi tăng một mức. Cách làm hợp lý là tải vùng rộng ở mức vừa, đủ thấy suối và sườn núi, rồi tải riêng một dải hẹp dọc lộ trình ở mức sâu nhất. Như vậy vừa có bức tranh lớn để định hướng khi lệch xa, vừa có chi tiết đủ để đi đúng lối.

Các lớp nên bật trước khi tải: đường đồng mức, bóng địa hình nếu có, lối mòn đi bộ, suối và hồ, các điểm như đỉnh núi, thác, lán. Một số ứng dụng tách lớp đường đồng mức thành gói riêng, không tự đi kèm bản đồ nền; nếu quên gói này, bản đồ trông vẫn đầy đủ nhưng thực ra phẳng lì, không cho biết đâu là dốc. Hãy phóng to vào một quả đồi bạn biết và xem có những vòng đường cong đều nhau hay không.

Lối mòn trên các bản đồ mở thường do người đi trước vẽ lại. Nó có giá trị, nhưng có thể đã bị cây lấp, bị rẫy mới phá, hoặc vẽ lệch vài chục mét. Coi lối mòn trên bản đồ là gợi ý, còn đường đồng mức và suối mới là khung đáng tin hơn, vì địa hình ít thay đổi theo năm.

Thử bản đồ ở nhà bằng chế độ máy bay

Bước này chỉ mất mười phút nhưng là bước quyết định. Làm vào tối hôm trước hoặc trước đó vài ngày, khi còn kịp tải lại.

  1. Tắt dữ liệu di động, tắt mạng không dây, bật chế độ máy bay, sau đó bật lại riêng định vị.
  2. Đóng hẳn ứng dụng bản đồ rồi mở lại, để chắc nó không dùng phần đệm đã nạp trong lúc có mạng.
  3. Kéo bản đồ tới điểm xuất phát, phóng to hết cỡ, xem lối mòn và đường đồng mức có hiện không.
  4. Kéo tới mép vùng tải ở cả bốn phía, xem chỗ nào bắt đầu trắng. Đó là biên giới thật của bản đồ bạn mang theo.
  5. Thử tìm một địa điểm bằng ô tìm kiếm. Nhiều ứng dụng không tìm được khi ngoại tuyến; nếu vậy, bạn cần đánh dấu trước các điểm quan trọng bằng tay.
  6. Khởi động lại máy và lặp lại bước ba. Có ứng dụng xoá vùng tải tạm khi máy thiếu bộ nhớ.

Nếu cả nhóm cùng đi, mỗi người tự làm các bước này trên máy của mình. Một chiếc máy có bản đồ là một điểm hỏng duy nhất: rơi xuống suối là cả nhóm mất bản đồ.

Áp vào chuyến đi của bạn: danh sách kiểm tối hôm trước

Bác Tư hay đi bộ đường núi có một thói quen: tối trước mỗi chuyến, bác đi một lượt danh sách dưới đây, đánh dấu từng dòng, rồi mới sạc máy. Bạn có thể chép lại và sửa theo chuyến đi của mình.

  • Vùng tải phủ lộ trình, đường dự phòng, lưu vực suối và đường ô tô gần nhất ở mọi hướng.
  • Có lớp đường đồng mức, đã kiểm bằng cách phóng vào một quả đồi.
  • Đã thử ở chế độ máy bay, sau khi đóng ứng dụng và khởi động lại máy.
  • Đã đánh dấu tay các điểm: chỗ đỗ xe, điểm vào rừng, nguồn nước, chỗ cắm trại, điểm quay đầu.
  • Có ít nhất hai người trong nhóm tải cùng vùng trên hai máy khác nhau.
  • Ứng dụng đã cập nhật xong từ trước, tắt chế độ tự cập nhật khi đang đi để không xoá bản đồ cũ giữa chừng.
  • Có một bản đồ giấy hoặc bản in của vùng, cùng la bàn, để phòng điện thoại hỏng.
  • Lịch trình, giờ quay đầu và điểm ra rừng đã gửi cho người ở nhà.

Danh sách này không thay người dẫn đường địa phương khi đi rừng lạ. Bản đồ cho biết địa hình, còn người địa phương biết lối nào vừa sạt, suối nào mùa này lũ, vùng nào không được phép vào. Rừng đặc dụng, vùng biên giới hay khu quân sự có quy định riêng; bản đồ có vẽ lối mòn không có nghĩa là được đi.

Dùng bản đồ đã tải trong lúc đi sao cho bền pin

Có bản đồ rồi, việc tiếp theo là dùng nó mà không vắt kiệt pin trước giờ trưa. Màn hình là thứ ngốn pin nhất, nhiều hơn hẳn bộ thu định vị. Cách quen của người dẫn đường là tắt màn hình khi đang đi trên lối rõ, chỉ mở ra ở các điểm quyết định: ngã ba lối mòn, chỗ lội suối, đỉnh dốc, chỗ rời lối mòn để cắt ngang sườn. Mỗi lần mở, xem vị trí, đối chiếu với địa hình trước mặt, quyết định hướng đi tới điểm quyết định kế tiếp, rồi tắt.

Trước khi xuất phát, hãy dò lộ trình trên bản đồ và đếm xem có bao nhiêu điểm quyết định. Ghi chúng ra một mẩu giấy theo thứ tự, kèm một câu mô tả địa hình: "ngã ba thứ nhất, rẽ trái, đi xuôi dốc", "suối lớn, lội qua, lên sườn bên phải". Mẩu giấy đó giúp bạn biết khi nào cần mở máy, và khi máy hỏng giữa đường, nó vẫn là bản tóm tắt lộ trình.

Đặt chế độ màn hình tự tắt nhanh, giảm độ sáng, và trong ứng dụng bản đồ chọn kiểu "hướng bắc luôn ở trên" nếu bạn đã quen đọc bản đồ giấy; kiểu xoay theo hướng máy tiện hơn nhưng dựa vào cảm biến từ trường, dễ xoay lung tung khi chưa hiệu chỉnh. Đừng để ứng dụng bản đồ chạy chỉ đường bằng giọng nói suốt chặng; trong rừng nó ít giúp ích mà tốn pin.

Lỗi hay gặp khi tải bản đồ ngoại tuyến và cách sửa

Phần lớn các lỗi đều chỉ lộ ra khi đã vào rừng. Bảng dưới gom những lỗi gặp nhiều nhất ở người mới, cùng cách tránh ngay từ nhà.

LỗiHậu quả trong rừngCách sửa
Tải bản đồ đường phố thay vì địa hìnhKhông thấy lối mòn, không biết dốcChọn nền địa hình, kiểm đường đồng mức
Tải vừa khít lộ trìnhLệch sang thung lũng bên là hết bản đồMở rộng ba đến năm cây số mỗi phía
Chỉ xem bản đồ khi còn mạngTưởng đã tải, thật ra là phần đệm tạmThử bằng chế độ máy bay sau khi đóng ứng dụng
Để ứng dụng tự cập nhậtBản cập nhật xoá vùng tải cũCập nhật trước, tắt tự cập nhật khi đi
Cả nhóm dựa vào một máyMáy rơi, hết pin là cả nhóm mù đườngÍt nhất hai máy có cùng vùng tải
Chỉ tin lối mòn vẽ sẵnĐi vào lối cũ đã mất dấuĐối chiếu với suối và sườn núi trên đường đồng mức

Một mẹo nhỏ: trước khi rời chỗ có sóng cuối cùng, thường là quán nước ở đầu bản hay chỗ đỗ xe, mở bản đồ lần nữa và chụp màn hình toàn vùng ở hai ba mức phóng. Ảnh chụp không có chấm vị trí, nhưng nếu ứng dụng gặp lỗi thì đó là bản đồ dự phòng ngay trong thư viện ảnh.

Câu hỏi thường gặp

Bản đồ ngoại tuyến có cần bật định vị mới dùng được không?

Không cần bật định vị để xem bản đồ, nhưng muốn thấy chấm vị trí của mình trên nền bản đồ thì phải bật. Định vị vệ tinh không cần sóng nhà mạng, nên bật chế độ máy bay rồi bật lại định vị vẫn hiện được vị trí.

Tải bản đồ ngoại tuyến tốn bao nhiêu dung lượng?

Tuỳ ứng dụng, loại nền và mức chi tiết. Bản đồ địa hình cho một vùng đi rừng một hai ngày thường nhẹ, còn ảnh vệ tinh cùng vùng có thể nặng gấp nhiều lần. Cách chắc nhất là xem con số ứng dụng báo trước khi bấm tải và để dư bộ nhớ.

Bản đồ đã tải giữ được bao lâu?

Nhiều ứng dụng giữ đến khi bạn xoá, một số tự hết hạn sau vài tuần hoặc khi cập nhật lớn. Vì vậy vẫn nên kiểm lại bằng chế độ máy bay trong vòng vài ngày trước chuyến đi, kể cả khi đã tải từ tháng trước.

Lối mòn trên bản đồ ngoại tuyến có đáng tin không?

Đáng tham khảo nhưng không nên tin tuyệt đối. Lối mòn thường do người đi trước vẽ, có thể cũ, lệch vài chục mét hoặc đã bị cây lấp. Đối chiếu với suối và hình dáng sườn núi, và hỏi người dẫn đường địa phương khi đi vùng lạ.

Có nên tải cả ảnh vệ tinh không?

Nên tải một vùng nhỏ quanh điểm cắm trại, bờ sông hay chỗ dự định ra khỏi rừng. Ảnh vệ tinh giúp nhận ra bãi trống, rẫy và khoảng rừng thưa, nhưng nặng và không thấy lối mòn dưới tán cây, nên đừng tải cả vùng lớn.

Nếu quên tải bản đồ mà đã vào rừng thì làm gì?

Đừng đi tiếp sâu hơn. Nếu còn chút sóng ở điểm cao, thử tải một vùng nhỏ quanh vị trí hiện tại. Nếu không, đi lại theo đúng đường đã vào, ghi vết đường đi để quay ra, và báo người ở nhà khi có sóng trở lại.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138