PhuongHuong.comPhương Hướng
Đi rừng không bị lạc

Đi rừng theo nhóm không thất lạc: đếm quân số, chờ ở ngã rẽ và hẹn điểm tập trung

Nhóm đi rừng mất người thế nào và cách giữ đủ người: người dẫn, người đi cuối, chờ ở ngã rẽ, tín hiệu còi thống nhất, đếm quân số và việc làm khi thiếu người.

A group of seven Vietnamese hikers gathers in a loose circle at a forest trail junction, one raising a hand to count heads, high angle view, overcast soft light

Nhóm đi rừng mất người chủ yếu ở ba chỗ: ngã rẽ không ai đứng chờ, đoạn người nhanh bỏ xa người chậm, và lúc nghỉ có người đi riêng ra một chút. Giữ đủ người dựa vào bốn việc đơn giản: có người đi cuối cố định, chờ người sau ở mọi ngã rẽ, đếm quân số ở mỗi lần dừng, và thống nhất trước tín hiệu còi cùng điểm tập trung nếu lỡ tách nhau.

Bài này đi vào cách nhóm thất lạc người, chia vai trong nhóm, quy tắc chờ ở ngã rẽ, bộ tín hiệu còi, lúc nào đếm quân số, cách hẹn điểm tập trung và các bước phải làm ngay khi phát hiện thiếu người. Bài không bàn đội hình hay nhịp bước; trọng tâm là chuyện không để ai bị lạc khỏi nhóm.

Nhóm mất người như thế nào

Hiếm khi có ai "biến mất" một cách khó hiểu. Kịch bản quen thuộc nhất là ngã rẽ: người đi đầu rẽ trái, đi tiếp vì thấy phía sau vẫn có người; người cuối cùng đến ngã rẽ muộn vài phút, không thấy ai, chọn lối phải vì nó rộng hơn. Năm phút sau, hai nhóm nhỏ đã cách nhau vài trăm mét rừng và không nghe tiếng nhau.

Kịch bản thứ hai là dãn nhóm. Nhóm có vài người khoẻ đi nhanh, vài người chậm hơn. Người nhanh đi lên trước, người chậm tụt lại, khoảng cách dài dần mà không ai để ý vì lối mòn rõ. Chỉ cần một đoạn lối mòn mờ, người chậm mất dấu người nhanh.

Kịch bản thứ ba là lúc nghỉ. Một người đi ra khỏi lối mòn để đi vệ sinh hoặc chụp ảnh, nghĩ chỉ mất hai phút. Cả nhóm nghỉ xong đi tiếp, không ai đếm lại. Người kia quay lại chỗ nghỉ thì đã vắng.

Cả ba kịch bản đều có chung một điểm: không ai làm sai điều gì lớn, chỉ thiếu một quy tắc rõ ràng mà cả nhóm cùng giữ. Phần còn lại của bài là những quy tắc đó.

Chia vai: ba người giữ cho nhóm liền

Người dẫn. Đi đầu, chọn đường, giữ nhịp theo người chậm nhất chứ không theo người khoẻ nhất. Không ai được vượt lên trước người dẫn. Người dẫn chịu trách nhiệm dừng ở mọi ngã rẽ cho tới khi người sau tới.

Người đi cuối. Đi sau cùng, không bao giờ để ai tụt lại phía sau mình. Thường là người có kinh nghiệm, bình tĩnh, mang bộ sơ cứu và còi. Người đi cuối có quyền hô cả nhóm dừng bất cứ lúc nào.

Người đếm. Ở nhóm từ sáu người trở lên, nên có thêm một người lo đếm quân số ở mỗi lần dừng, để người dẫn tập trung vào đường đi. Người đếm cầm danh sách tên, không chỉ đếm số.

Các cặp bạn đi. Ghép mọi người thành từng cặp. Mỗi người có trách nhiệm biết cặp của mình đang ở đâu. Khi ai đó đi ra khỏi lối mòn, cặp của họ đứng chờ ngay tại lối.

Đổi vai thì nói rõ. Nếu người dẫn hay người đi cuối cần đổi, nói to cho cả nhóm biết ai đang giữ vai nào. Nhóm mất người nhiều nhất trong những phút không ai biết ai là người đi cuối.

Quy tắc chờ ở ngã rẽ

Đây là quy tắc quan trọng nhất của nhóm đi rừng. Có hai cách làm, chọn một và cả nhóm cùng giữ:

  1. Cách cả nhóm dừng: người dẫn đến ngã rẽ thì dừng, cả nhóm dừng theo. Chờ tới khi người đi cuối tới tận nơi, nhìn thấy lối nhóm sẽ rẽ, rồi mới đi tiếp. Hợp với nhóm nhỏ, tới khoảng tám người.
  2. Cách người đứng ngã rẽ: ở mỗi ngã rẽ, người đi ngay sau người dẫn dừng lại đứng ở ngã rẽ, chỉ hướng cho từng người đi qua. Khi người đi cuối tới, người đứng ngã rẽ đi trước người đi cuối và nhập lại nhóm. Ngã rẽ tiếp theo, người kế tiếp lại đứng. Hợp với nhóm đông, đi thành hàng dài.
  3. Với cả hai cách, ngã rẽ nghĩa là bất cứ chỗ nào có hơn một lối đi được, kể cả lối nhánh nhỏ, chỗ lội suối, chỗ lối mòn mờ đi.
  4. Người đứng chờ không bao giờ rời chỗ khi chưa thấy người đi cuối, dù đã chờ lâu. Nếu chờ quá lâu, thổi còi gọi, không đi ngược lại tìm một mình.
  5. Nếu không ai có thể đứng chờ, đặt ký hiệu que chỉ hướng như đã thống nhất, nhưng đây chỉ là cách dự phòng.

Quy tắc này tốn thời gian. Một nhóm mười người có thể dừng ba bốn mươi lần trong ngày. Nhưng chính những lần dừng đó là lý do cuối ngày nhóm về đủ người.

Bộ tín hiệu còi thống nhất trước khi vào rừng

Tiếng còi đi xa hơn tiếng gọi và không làm mất sức. Mỗi người một chiếc còi, đeo ngoài áo. Thống nhất tín hiệu ở cửa rừng, thổi thử một lần cho mọi người nghe:

Tín hiệuÝ nghĩaNgười nghe làm gì
Một hồi dàiDừng lại, chú ýĐứng yên tại chỗ, chờ tín hiệu tiếp
Hai hồiTập trung về phía tiếng còiĐi về phía tiếng còi theo lối đã đi
Ba hồi ngắn, lặp lạiCần giúp, có người gặp nạn hoặc bị lạcThổi lại để báo đã nghe, đi về phía tiếng còi theo cặp
Đáp lại bằng hai hồiĐã nghe, đang ở đâyNgười gọi giữ nguyên chỗ, thổi tiếp để dẫn hướng

Ba hồi lặp lại là tín hiệu cầu cứu được nhiều người đi rừng nhận ra, nên giữ nguyên ý nghĩa đó, không dùng ba hồi để gọi nhau ăn trưa. Trẻ em đi cùng cần được dạy riêng: lạc thì đứng yên, ôm cây gần nhất và thổi ba hồi.

Đếm quân số: khi nào và cách đếm

Đếm quân số không phải việc chỉ làm lúc xuất phát và lúc về. Đếm ở những lúc sau:

  • Ở cửa rừng, đọc tên từng người, ai cũng nghe thấy tên mình.
  • Mỗi lần dừng nghỉ, cả trước khi nghỉ và trước khi đi tiếp.
  • Sau mỗi ngã rẽ lớn, chỗ lội suối, đoạn leo khó.
  • Khi có người đi ra khỏi lối mòn, như đi vệ sinh, chụp ảnh. Người đó báo cặp của mình, cặp đứng chờ tại lối.
  • Khi nhóm gặp một nhóm khác trên đường, vì dễ có người đi lẫn sang hoặc tưởng người của mình đi chung với nhóm kia.
  • Ở điểm quay đầu và khi ra khỏi rừng.

Đếm theo tên, không đếm theo số. "Đủ mười người" có thể sai nếu có người nhóm khác đứng lẫn vào; "Minh, Hà, Tuấn, Lan…" thì không. Cách nhanh: mỗi người gọi tên cặp của mình, người đếm đánh dấu trên danh sách.

Điểm tập trung và giờ hẹn nếu lỡ tách nhau

Trước khi vào rừng, thống nhất một quy tắc đơn giản: nếu ai lạc khỏi nhóm, người đó đứng yên tại chỗ, thổi còi ba hồi và chờ. Không cố đi tìm nhóm. Lý do rất thực tế: người lạc đứng yên thì nhóm chỉ cần lần ngược lại đường đã đi là gặp; người lạc đi lung tung thì cả nhóm phải tìm trên một vùng lớn.

Ngoài ra, chọn trước một hoặc hai điểm tập trung dễ nhận: chỗ cầu gỗ, ngã ba suối lớn, chỗ gửi xe ở cửa rừng. Kèm theo giờ hẹn: "Nếu tách nhau mà sau ba mươi phút không gặp lại, ai còn đi được thì về điểm tập trung gần nhất phía sau và chờ ở đó." Điểm tập trung phải nằm trên đường đã đi qua, không phải phía trước, để ai cũng biết đường tới.

Với nhóm có trẻ em, quy tắc đứng yên là quy tắc duy nhất trẻ cần nhớ. Giải thích cho trẻ trước chuyến đi, cho trẻ tập thổi còi, nói rõ rằng người lớn sẽ luôn quay lại tìm và không ai trách trẻ khi bị lạc. Trẻ sợ bị mắng thường trốn hoặc đi tiếp, khó tìm hơn nhiều.

Phát hiện thiếu người: làm gì trong một giờ đầu

Thứ tự các bước dưới đây giúp nhóm không hoảng và không làm mất thêm người:

  1. Cả nhóm dừng ngay, không ai tự đi tìm. Đếm lại theo tên để chắc ai thiếu và lần cuối thấy người đó ở đâu, lúc mấy giờ.
  2. Thổi còi ba hồi, nghỉ, lắng nghe. Lặp lại vài lần. Gọi điện cho người thiếu nếu có sóng.
  3. Cử hai người, đi theo cặp, có còi, quay ngược lại đường đã đi tới chỗ thấy người kia lần cuối, vừa đi vừa thổi còi. Những người còn lại ở yên tại chỗ hoặc về điểm tập trung đã hẹn.
  4. Đặt giờ cho cặp đi tìm: ví dụ ba mươi phút phải quay lại dù tìm thấy hay không.
  5. Nếu sau khoảng một giờ chưa tìm thấy, hoặc sớm hơn nếu trời sắp tối, thời tiết xấu, người thiếu là trẻ em, người già hay người có bệnh: gọi đường dây tìm kiếm cứu nạn 112 và báo chính quyền xã gần nhất. Đọc rõ vị trí nhóm, giờ và nơi thấy người kia lần cuối, đặc điểm và màu áo.
  6. Giữ một người liên lạc cố định với lực lượng tìm kiếm và với người ở nhà, giữ pin điện thoại cho việc đó.

Đừng ngại gọi sớm. Lực lượng tìm kiếm thà nhận một cuộc gọi rồi được báo đã tìm thấy, còn hơn được gọi khi trời đã tối hẳn.

Áp vào một đoàn mười hai người đi dã ngoại

Một đoàn mười hai người, gồm vài gia đình có trẻ nhỏ, đi một tuyến đường mòn trong ngày ở khu rừng được phép tham quan, có người dẫn đường địa phương. Ở cửa rừng, trưởng đoàn chia làm hai nhóm sáu người, nhóm có trẻ đi trước, mỗi nhóm có một người đi cuối. Người dẫn đường địa phương đi đầu nhóm một; người đi cuối nhóm hai là người đi cuối của cả đoàn.

Đoàn ghép cặp: mỗi trẻ ghép với một người lớn không phải bố mẹ mình, để bố mẹ còn lo được đứa con thứ hai. Tất cả thổi thử tín hiệu còi một lượt. Trưởng đoàn chọn cách người đứng ngã rẽ vì đoàn dài, và hẹn hai điểm tập trung là cầu treo và chỗ gửi xe.

Giữa buổi, ở một chỗ lội suối, một bé tám tuổi dừng lại nghịch nước khi cả nhóm đã qua. Người đứng ở chỗ lội thấy, chờ bé và người lớn cùng cặp qua hết mới đi. Lúc nghỉ trưa, người đếm đọc tên mười hai người, đủ. Về tới chỗ gửi xe, đọc lại tên lần nữa rồi mới nhắn tin cho người ở nhà là đã ra.

Ngày hôm đó không có chuyện gì xảy ra. Đó chính là kết quả mong muốn: những quy tắc tốt làm cho chuyến đi trông bình thường.

Câu hỏi thường gặp

Nhóm đi rừng bao nhiêu người là hợp lý?

Nhóm từ ba tới khoảng tám người dễ quản lý nhất. Ít nhất ba để khi có người bị thương, một người ở lại, một người đi báo. Nhóm đông hơn nên chia thành nhóm nhỏ, mỗi nhóm có người dẫn và người đi cuối riêng.

Người đi cuối nên là ai?

Nên là người có kinh nghiệm, bình tĩnh, đi đều và biết tuyến. Không nên giao cho người chậm nhất nhóm, vì người chậm nhất cần đi ngay trước người đi cuối để được để ý. Người đi cuối giữ còi, bộ sơ cứu và có quyền hô cả nhóm dừng.

Lạc khỏi nhóm thì nên đi tìm nhóm hay đứng yên?

Nên đứng yên, thổi còi ba hồi và chờ. Nhóm sẽ lần ngược lại đường đã đi để tìm. Nếu đã quá giờ hẹn mà không ai tới và bạn biết chắc đường về điểm tập trung phía sau, có thể về đó và chờ.

Có nên dùng điện thoại gọi nhau thay cho còi không?

Nên dùng cả hai. Điện thoại tiện khi có sóng, nhưng trong rừng sóng chập chờn và pin có hạn. Còi không cần pin, không cần sóng và nghe được xa hơn tiếng gọi. Mỗi người nên có một chiếc còi đeo ngoài áo.

Bao lâu thì nên gọi cứu nạn khi thiếu người?

Nếu đã tìm khoảng một giờ theo đường đã đi mà chưa thấy thì gọi 112 và báo chính quyền xã. Gọi sớm hơn nếu trời sắp tối, thời tiết xấu, hoặc người thiếu là trẻ em, người già hay người có bệnh.

Làm sao dạy trẻ em không bị lạc khỏi nhóm?

Cho trẻ đi ngay sau người dẫn hoặc ngay trước người đi cuối, ghép cặp với một người lớn, đeo còi riêng. Dạy trẻ một quy tắc duy nhất: lạc thì đứng yên, ôm cây gần nhất và thổi ba hồi. Nói rõ không ai trách khi trẻ bị lạc.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138